Measuring perceived stress in healthy adults in daily life: scoping review of smartphone-based self-assessment

Measuring perceived stress in healthy adults in daily life: scoping review of smartphone-based self-assessment

Zelfrapportage via de smartphone, zoals ecological momentary assessment, wordt steeds vaker gebruikt om ervaren stress in het dagelijks leven te meten. Deze scoping review brengt 108 studies bij gezonde volwassenen in kaart en toont dat de meeste werken met korte, vaak uit één item bestaande metingen, terwijl formele psychometrische validatie zeldzaam blijft. De review biedt onderzoekers een geactualiseerd overzicht om onderbouwde methodologische keuzes te maken.

Samenvatting

Achtergrond: Zelfrapportagemethoden via de smartphone, zoals ecological momentary assessment (EMA), worden steeds vaker gebruikt om ervaren stress te meten, zowel in onderzoek als in opkomende klinische toepassingen. Door de toename aan studies en methoden is het voor onderzoekers en praktijkmensen echter moeilijk geworden om het overzicht te bewaren en onderbouwde methodologische keuzes te maken. Een geactualiseerde synthese van zelfrapportagemethoden via de smartphone is daarom nodig.

Doel: Deze scoping review wil smartphonegebaseerde methoden om zelfgerapporteerde ervaren stress bij gezonde volwassenen in het dagelijks leven te meten systematisch in kaart brengen, de meetkenmerken en methodologische keuzes beschrijven, en narratief nagaan in welke mate evidentie over validiteit en betrouwbaarheid gerapporteerd wordt.

Methode: Volgens de PRISMA-ScR-richtlijnen (Preferred Reporting Items for Systematic Reviews and Meta-Analyses extension for Scoping Reviews) doorzochten we 7 databanken: Web of Science, Embase, MEDLINE, PubMed, IEEE Xplore, ACM en PsycInfo. Studies kwamen in aanmerking als ze algemene ervaren stress bij gezonde volwassenen maten met zelfrapportage via de smartphone in het dagelijks leven. De screening gebeurde onafhankelijk door minstens 2 beoordelaars, op het niveau van de abstracts en van de volledige teksten. De methodologische kenmerken van de stressmeting werden geëxtraheerd en beschrijvend samengevat.

Resultaten: Van de 8777 records na ontdubbeling voldeden 108 studies aan alle inclusiecriteria. Het aantal publicaties nam tijdens de reviewperiode duidelijk toe. De meeste studies hadden een observationeel design met een EMA-achtig bevragingsschema. Stress werd doorgaans gemeten met zeer korte instrumenten: de meeste instrumenten (84/114, 74%) bestonden uit één item, meestal beantwoord via een Likertschaal of een visueel analoge schaal. De meetfrequentie varieerde van één keer per week tot meerdere bevragingen per dag, waarbij intensieve benaderingen (≥3 bevragingen per dag) het vaakst voorkwamen. Ondanks het wijdverspreide gebruik van deze instrumenten rapporteerde slechts een minderheid van de studies maten van validiteit of betrouwbaarheid. Wanneer die er waren, ging het meestal om correlaties met gevestigde stressvragenlijsten of affectieve maten. Een kleine groep studies voerde uitgebreide psychometrische analyses of een validatie van de instrumenten uit.

Conclusies: Stressmeting via de smartphone is wijdverspreid, maar methodologisch heterogeen. Deze review biedt een geactualiseerd methodologisch overzicht dat onderzoekers helpt om robuuste smartphonegebaseerde metingen van ervaren stress te selecteren of te ontwikkelen. Slechts een kleine minderheid van de studies rapporteerde een formele psychometrische evaluatie, wat de nood aan een meer systematische validatie van stressmeting via de smartphone onderstreept.

Registratie: OSF Registries 7UM6B; https://osf.io/7um6b

Trefwoorden: smartphone, ecological momentary assessment, stress, psychologisch, zelfrapportage, mobiele apps, enquêtes en vragenlijsten

Lees meer

web | PDF

Referentie

Colman, T., Van Daele, T., Bonroy, B., Aerts, J.-M., Debard, G., Gielen, J., Sels, R., Van Oost, C. N., Faurholt-Jepsen, M., & De Witte, N. A. J. (2026). Measuring perceived stress in healthy adults in daily life: Scoping review of smartphone-based self-assessment. JMIR mHealth and uHealth, 14, e94204. https://doi.org/10.2196/94204

Gepubliceerd op
Gecategoriseerd als artikel