Naar de kindertherapeut

kindertherapeutHoe leg je aan een kind uit dat het op gesprek gaat bij een therapeut, wat dit inhoudt en wat het kan verwachten? Zowel ouders, doorverwijzers als therapeuten worden met deze vragen geconfronteerd en willen dit zo genuanceerd en begrijpelijk mogelijk uitleggen. Het is natuurlijk een hele uitdaging om de juiste toon te vinden om het kader van een kindertherapie te scheppen. Psychologen-psychotherapeuten Nicole Vliegen en Lieve Van Lier ervaarden dit ook en ontwikkelen daarom een kort boek dat als hulp en leidraad kan dienen om therapie aan te brengen aan kinderen.

Hoofdrol voor het visuele
Het resultaat van hun inspanningen is ‘Naar de kindertherapeut’: in 38 pagina’s wordt er een kader voor therapie geschetst en komt er ook wat psycho-educatie op kindermaat aan bod. Het visuele speelt hierbij de hoofdrol: een mooie, kleurrijke lay-out, met leuke en grote illustraties die verschillende concepten helder illustreren. Eerst worden verschillende emoties en problemen die kinderen kunnen ervaren doorlopen en vervolgens worden er een aantal manieren aangehaald waarmee ze mogelijk al hebben geprobeerd om hun problemen op te lossen. Het tweede deel van het boek focust op de volgende stap: blijkt die eigen aanpak niet voldoende, of heeft een kind meer hulp nodig dan de directe omgeving kan bieden, dan kan het terecht bij de kindertherapeut. Wat het daar doet en hoe kindertherapie in zijn werk gaat – zoals locatie, frequentie van bezoeken… – worden vervolgens beschreven. Ten slotte wordt er ook benadrukt dat therapie een geleidelijk proces is waar een miraculeuze, snelle oplossing meestal niet bij hoort en dat de ouders  zelf ook actief worden betrokken.

Onderbouwd
Wanneer je het boek doorneemt, valt op dat de essentie telkens bondig in woord en een bijhorend beeld wordt samengevat. De auteurs hebben allebei een psychodynamische achtergrond, maar de formuleringen zijn neutraal en bieden een vrij algemeen kader dat bruikbaar is voor psychologen en psychotherapeuten van verschillende stromingen en achtergronden. Het inzetten van een boek om psychotherapie bij kinderen te kaderen klinkt niet alleen leuk, het is effectief ook wetenschappelijk onderbouwd. De auteurs halen zelf aan dat uit de internationale literatuur is gebleken dat het belangrijk is om het concept van psychotherapie duidelijk uit te klaren met het kind en daarnaast ook de verwachtingen en doelstelling voldoende uit te klaren. Dit boekje kan hier zeker aan bijdragen. Daarnaast hebben illustraties ook een grote toegevoegde waarde in therapie om communicatie met het kind te faciliteren.

Met werkboek
In begeleidende werkboek dat gratis online te downloaden is, worden dezelfde woorden en beelden van het boek gebruikt. Kind, ouders en therapeut kunnen hier gezamenlijk mee aan de slag. Deze werkbladen lijken een grote meerwaarde te zijn, maar waren op het moment van schrijven helaas nog niet beschikbaar – het blijft hier dus nog even op wachten. Om ten slotte toch een kleine tekortkoming aan te halen: de tekeningen zijn heel mooi, maar stralen – net als de namen van de kinderen – wel weinig diversiteit uit. Multiculturaliteit is ook in kindertherapie een realiteit  en daar wordt er niet echt rekening mee gehouden. De hoofdrolspelers ogen op een minder valide meisje na vrij ‘generiek’. Dit lijkt dan ook een gemiste kans om zo veel mogelijk jonge cliënten herkenbare rolmodellen aan te reiken en identificatie te faciliteren.

Lectuur en praktische tool
In conclusie springt ‘Naar de kindertherapeut’ in het oog, maar niet alleen door de aantrekkelijke lay-out. De goed doordachte structuur en het zorgvuldig uitgebouwd kader maakt het niet alleen interessante lectuur voor iedereen die op de een of andere manier bij kindertherapie wordt betrokken, het kan ook een praktische tool zijn om in de praktijk geregeld naar terug te grijpen.

Meer lezen? Naar de kindertherapeut. Nicole Vliegen, Lieve Van Lier & Mark Borgions. Acco Uitgeverij. ISBN: 9789033495342.

Dit artikel is ook verschenen in Psychologos. Download het hier in de originele lay-out.

Het vollehoofdenboek. Een werkboek voor kinderen en volwassenen

Soms wordt het je allemaal even te veel; je hoofd zit vol en er kan niets meer bij. Meestal pauzeer je dan even, probeer je wat tijd voor jezelf te nemen. Door de jaren heen leren we wat we moeten doen om even te bekomen. Iedereen heeft wel een idee wat voor hem of haar werkt om met zo’n vol hoofd om te gaan. Voor kinderen is dat minder evident. Vaak weten ze nog niet wat werkt, of ze begrijpen überhaupt niet wat er precies aan de hand is. Linde Kraijenhoff schreef daarom een psycho-educatieboek voor kinderen vanaf acht jaar.

Begrijpelijk
Op een begrijpelijke manier licht ze de ‘vollehoofdenproblematiek’ toe en vertelt ze dat wat volwassenen eronder verstaan kan variëren. In het boek komen verschillende ‘volle hoofden’ aan bod: kinderen met ADD, ADHD, ASS, NLP en meer. Het boek is vooral bedoeld om samen te lezen, zo krijgt een kind samen met een betrokken volwassene inzicht in zijn problemen en in de mogelijke oplossingen. Er is veel moeite gedaan om alles zo helder mogelijk te verwoorden, vaak aan de hand van metaforen. Als volwassene hoef je dus niet steeds te vertalen.

Volkriebelen
Talrijke illustraties helpen niet alleen om de situaties en gevoelens makkelijker te visualiseren, maar zorgen vaak ook voor een olijke noot, die het makkelijker maakt om de materie door te nemen. Dat de auteur een Nederlandse is, valt soms wel te merken aan de woordkeuze, maar stoort niet echt.

In het boek vindt de lezer zowel informatieve stukken, handige tips, als aangepaste oefeningen. Er is ruimte om de oefeningen in te vullen en nuttige of bijzondere stukken te markeren. Het is dan ook een doe-boek, dat na het doorlezen niet meer kraaknet, maar volgekriebeld hoort te zijn.

Veelzijdig
Alles in beschouwing genomen, is dit een heel aangenaam boek. Het kan dienst doen in professionele contacten door de relevante voorbeelden, maar je kunt het evengoed aanraden aan kinderen en ouders die graag wat inzicht krijgen in hun situatie. Of je kunt het gewoon eens lezen voor je plezier. Gegarandeerd zal er af en toe een lach aan je ontsnappen, door de charmante tekeningen of de bijzondere manier waarop de auteur de leefwereld van kinderen verwoordt.

Meer lezen? Het vollehoofdenboek. Een werkboek voor kinderen en volwassenen, Linde Kraijenhoff, Uitgeverij Acco, ISBN: 9789033479403.